Hat Dengeleme: (Yamazumi)

Üretim hatlarında en çok karşılaşılan sorunlardan biri, bazı çalışanların çok yoğun çalışırken diğerlerinin daha az iş yüküne sahip olmasıdır. Bu durum hem verimliliği düşürür hem de çalışanlar arasında adaletsizlik algısı yaratır. İşte Yamazumi yöntemi tam da bu noktada devreye girer.

Yamazumi Nedir?

“Yamazumi” Japonca’da “yığmak” anlamına gelir. Üretimde ise Yamazumi, her iş istasyonunda yapılan işleri üst üste konmuş bloklar halinde gösteren bir grafiktir. Bu grafik sayesinde:

  • Kimin ne kadar iş yaptığı,
  • İşlerin hangi sırayla yapıldığı,
  • Hangi noktada darboğaz olduğu çok kolay bir şekilde görülebilir.

Kısacası Yamazumi, üretim hattının röntgenini çeker diyebiliriz.

Yamazumi tekniği nasıl uygulanır?

Yamazumi yapmak için birkaç basit adım yeterlidir:

  1. Üretim hattındaki tüm işleri tek tek yaz.
  2. Her işin kaç saniye sürdüğünü ölç.
  3. Müşteri talebine göre çevrim süresini (takt time) belirle.
  4. İşleri sırayla grafiğe yerleştir.
  5. Kimin işi fazla, kimin işi az hemen ortaya çıkar.
  6. İşleri daha dengeli olacak şekilde yeniden dağıt.

Neden Önemli?

  • Verimlilik artar: Herkesin yükü dengeli olunca üretim daha hızlı akar.
  • Beklemeler azalır: Kimse boş boş beklemez, herkesin katkısı dengelenir.
  • Çalışan memnuniyeti artar: Bazı kişiler fazla yorulmaz, bazıları da boşta kalmaz.
  • Sorunlar göz önüne çıkar: Kimin hangi noktada sıkıştığı hemen fark edilir.

Basit Bir Örnek

Diyelim ki 5 kişilik bir montaj hattı var. Bazı çalışanlar işlerini 60 saniyede bitirirken bazıları 40 saniyede işini tamamlıyor. Müşteri ihtiyacına göre çevrim süresi 50 saniye olmalı. (Takt time =süre /adet formülü ile hesaplayarak müşterinin 1 adet ürünü ne kadar zamanda istediği çıkartılmalıdır) Yamazumi grafiğini çıkardığımızda, 60 saniyelik işler hemen göze çarpar. Bu işlerden bazılarını diğer çalışanlara kaydırarak herkesin iş süresini yaklaşık 50 saniye dengeleyebiliriz. Sonuç: Daha akıcı, daha verimli bir hat olacaktır tabi burada bunu yapabilmek çok kolay değildir ,öncelikle iş kaydırabilmeniz için blok işlerin yanında küçük işleri tanımlamanın gerekir kısacası tüm işlerin kalite problemi yaratmayacak seviyede bölünmesi ve sürelerinin çıkartılması gerekir ancak iş kaydırmayı bu şekilde yapabilirsiniz.

Sonuç

Yamazumi, karmaşık tablolar ya da uzun raporlar yerine görselliğe dayalı, anlaşılır bir yöntemdir. Yönetici için de operatör için de kolayca yorumlanabilir. Üretimde adil yük dağılımı sağlamak, müşteri talebini karşılamak ve israfları azaltmak isteyen her işletme, Yamazumi yöntemini kullanarak önemli bir adım atabilir. Ayrıca hızlı üretim değişikliklerinde pratik bir yolla iş dengelemesi sağlanıp ,daha verimli bir üretim hattı tasarlamak mümkündür ,bu oldukça pratik ve dinamik bir yöntemdir sürekli değiştirilerek verimlilik sağlanır.

Murat Çavuşoğlu
https://www.linkedin.com/in/muratcavusoglu